Help, Ik verslik mij!

Print

Geschreven door Iris Schrooijen, Tweedejaars Voeding & Dietetiek student. 

Een op de drie ouderen boven de 75 jaar heeft een slikstoornis of te wel dysfagie. Dysfagie is op zich geen stoornis, maar een symptoom van een of meerdere aandoeningen. Slikproblemen hebben bij ouderen een belangrijk gevolg op het dagelijks functioneren en de zelfredzaamheid. Vaak ontstaan slikproblemen in een later stadium van dementie en kan er door slikproblemen ondervoeding ontstaan.

Hoe ontstaat een slikstoornis?

Zoals in de inleiding is gezegd kan een slikstoornis ontstaan door dementie. Aandoeningen als een beroerte, ALS, MS, Parkinson, tumor in het hoofd of halsgebied, operaties en algemene lichamelijke zwaktes kunnen leiden tot een slikstoornis.

Wat gaat er fout bij het slikken en wat is de oorzaak hiervan?

Eerst moeten we kijken hoe het normaal gaat om te kunnen zien wat er fout gaat en waar het fout gaat bij het slikken.

Slikken is een simpel gezegd een bewegingspatroon dat je maakt in de mond. Het gehele slikproces wordt verdeelt in 4 fase:

  • de orale voorbereiding: er wordt speeksel aangemaakt en het voedsel wordt verwerkt in de mond door te kauwen;
  • de orale fase: het voedsel gaat door de mondholte richting de keel;
  • de faryngeale fase: het voedsel gaat door de keelholte naar de slokdarm;
  • de oesofageale fase: het voedsel gaat door de slokdarm naar de maag.

Stoornissen in deze fasen kunnen leiden tot onvoldoende voedsel- en vochtinname. Bij fase 1 kunnen ouderen moeite krijgen met het afhappen van voedsel, moeite met kauwen door gebitsproblemen en krachtverlies in de tong. In fase 2 kunnen ouderen, door verminderde beweging, ook moeite hebben om het slikken te starten en de slikbeweging met de tong te maken. In de derde fase kan verslikking voorkomen, wat grote gevolgen kan hebben, zoals slikangst, wat kan zorgen voor onvoldoende voedingsinname. In de vierde en laatste fase kan een hiatus hernia, wat ongeveer de helft van de ouderen heeft, er voor zorgen dat het voedsel terugstroomt van de slokdarm naar de keelholte.

Hoe ga je ermee om?

De huisarts kan onderzoek doen en u door verwijzen naar de logopedist die u kan helpen met de slikproblemen door oefeningen en tips te geven over houding, kauwen en drinken. De diëtist kan u een aangepast voedings- en drinkadvies geven passend om verslikken en ondervoeding te voorkomen.

Wilt u meer weten of heb je vragen over het onderwerp slikstoornis of wilt u andere informatie? Neem contact op met één van onze diëtisten. We zijn werkzaam in de regio Noord- en Zuid Holland. De diëtist zit in het basispakket van de zorgverzekering. www.voedings-advies.nl tel: 023 5573344 receptie@voedings-advies.nl